Acil Diş Ağrısı: Hangi Durumlar Bekleyemez, O Ana Kadar Ne Yapılabilir?

Her Diş Ağrısı Acil Midir?

Hayır. Diş ağrılarının bir bölümü rahatsız edici olsa da ilk uygun randevuya kadar bekleyebilir. Ancak bazı bulgular vardır ki beklemek durumu ağırlaştırır. Ayrımı yapabilmek, hem gereksiz endişeyi hem de gecikmeyi önler.

Beklememesi gereken durumlar

• Yüzde veya çene altında şişlik: Enfeksiyonun diş sınırlarını aştığını gösterebilir. Şişliğe ateş, yutkunmada zorluk veya göz çevresine yayılma eşlik ediyorsa gecikilmemelidir.
• Durmayan kanama: Diş çekimi sonrası ya da bir yaralanmanın ardından baskı uygulamaya rağmen dinmeyen kanama.
• Dişin yerinden çıkması: Darbe sonucu tamamen yerinden çıkan daimî diş, zamana karşı yarışılan bir durumdur.
• Ağrı kesiciyle kontrol edilemeyen ağrı: Kendiliğinden başlayan, geceleri artan ve uykudan uyandıran ağrı.
• Çene kırığı şüphesi: Ağzı kapatmakta zorluk, dişlerin farklı kapanması.

Hekime ulaşana kadar ne yapılabilir?

Yapılabileceklerin çoğu geçici rahatlama sağlar; sorunu çözmez. Bu ayrımı akılda tutmak önemlidir.

• Soğuk uygulama: Yanağa dışarıdan, bir bez arasında uygulanan soğuk şişliği ve ağrıyı azaltabilir.
• Baş pozisyonu: Yatarken başı gövdeden yüksekte tutmak, bölgeye olan kan akışını azaltarak zonklamayı hafifletebilir.
• Ağrı kesici: Daha önce hekiminizin veya eczacınızın önerdiği, size uygun olduğunu bildiğiniz ilaç kullanılabilir.
• Ilık tuzlu su: Yiyecek artıklarının uzaklaştırılmasına yardımcı olabilir.

Yapılmaması gerekenler

• Ağrıyan dişin üzerine ağrı kesici koymak: Yaygın bir alışkanlıktır ancak ilacın doğrudan temas ettiği diş eti ve yanak mukozasında kimyasal yanık oluşturabilir. Ağrı kesici yutularak alınmalıdır.
• Şişliğe sıcak uygulamak: Sıcak, enfeksiyonun yayılmasını kolaylaştırabilir.
• Apseyi kendi kendine patlatmaya çalışmak.
• Antibiyotiği kendi kararınızla başlamak: Hekim değerlendirmesi olmadan kullanılan antibiyotik tabloyu maskeleyebilir ve tanıyı zorlaştırır.

Diş yerinden çıktıysa

Daimî bir diş tamamen yerinden çıktığında dişi kökünden değil, taç kısmından tutun. Kirliyse musluk suyuyla kısa süre durulayın, ovalamayın. Mümkünse yerine yerleştirmeye çalışın; olmuyorsa süt içinde veya kişinin kendi tükürüğünde bekletin, kuru bırakmayın. Bu durumda geçen her dakika önemlidir. Süt dişlerinde ise yerine yerleştirme denenmez.

Kırık dişte

Kırılan parçayı varsa saklayın; bazı olgularda yeniden yapıştırılması değerlendirilebilir. Keskin kenar dili veya yanağı rahatsız ediyorsa, geçici olarak şekersiz sakız veya ortodontik mum ile örtülebilir.

Acil servise gidilir mi, acil serviste diş çekilir mi?

Hastanelerin genel acil servisleri diş tedavisi için donanımlı değildir; burada genellikle ağrının kontrol altına alınmasına yönelik değerlendirme yapılır ve diş çekimi rutin olarak yapılmaz. Çekim dahil acil diş işlemleri Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin (ADSM) nöbetçi birimlerinde yapılabilir. Buna karşılık yüzde yaygın şişlik, yutkunma veya nefes almada zorluk, ağzı açamama ya da yüksek ateş varsa gecikmeden genel acil servise başvurulmalıdır.

Bize ulaşmak

Yukarıdaki bulgulardan biri varsa iletişim sayfamızdaki telefon numarasından bize ulaşabilirsiniz. Mesai saatleri dışındaki başvurularda, durumun aciliyetine ve o anki uygunluğa göre değerlendirme yapılmaya çalışılır. Ulaşılamadığı durumlarda en yakın ağız ve diş sağlığı merkezinin acil servisine başvurulması uygun olur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Buradaki öneriler geçici rahatlama içindir; tanı ve tedavi klinik muayene ile yapılır.