Beyaz (Kompozit) Dolgu: Ne Zaman Yapılır, Ne Kadar Dayanır?
Kompozit dolgunun ne olduğu, hangi durumlarda uygulandığı, amalgamdan farkı, ömrünü etkileyen etkenler, dolgu sonrası hassasiyet ve ne zaman başka bir restorasyon gerektiği.
Kompozit (Beyaz) Dolgu Nedir?
Kompozit dolgu, diş renginde, reçine esaslı bir malzemenin bağlayıcı (adeziv) sistemle diş dokusuna yapıştırılarak katmanlar hâlinde yerleştirildiği ve özel bir ışıkla sertleştirildiği restorasyondur. Halk arasında beyaz dolgu olarak bilinir. Renk seçeneği sayesinde diş renginde bir görünüm elde edilebilir.
Hangi durumlarda uygulanır?
- Çürük nedeniyle oluşan madde kayıplarında
- Küçük kırık ve kenar kırıklarında
- Diş boynundaki aşınmalarda
- Kenarında sızıntı veya altında çürük bulunan eski dolguların yenilenmesinde
Amalgam dolgudan farkı
Amalgam dolgu, kavitede mekanik tutuculuk sağlanmasına dayanır; bu nedenle kavite biçimlendirilirken bir miktar sağlam doku da kaldırılabilir. Kompozit ise diş dokusuna yapıştırıldığı için çoğu durumda daha az sağlam doku kaldırılarak uygulanabilir. Sızdırmayan ve altında çürük bulunmayan bir amalgam dolgunun yalnızca eski olduğu için değiştirilmesi ise önerilmez; her değişim bir miktar doku kaybı demektir.
Dolgu nasıl yapılır?
Gerekirse lokal anestezi uygulanır, çürük doku temizlenir ve bölge tükürükten yalıtılır; kompozit nemden etkilendiği için bu aşama önemlidir. Bağlayıcı sistem uygulandıktan sonra malzeme katmanlar hâlinde yerleştirilip ışıkla sertleştirilir. Ardından dolgu biçimlendirilir, ısırma teması kontrol edilir ve parlatılır. Çoğu dolgu tek seansta tamamlanır.
Ne kadar dayanır?
Kompozit dolgunun ömrü için tek bir süre verilemez. Dolgunun büyüklüğü, dişin ağızdaki konumu, çiğneme kuvvetleri, diş sıkma alışkanlığı, ağız hijyeni ve beslenme bu süreyi etkiler; geniş dolgular küçük dolgulara göre genellikle daha kısa ömürlüdür. Düzenli kontrollerde kenar uyumundaki sorunlar erken fark edilebilir.
Dolgu sonrası hassasiyet
İlk günlerde soğuğa veya ısırmaya karşı geçici hassasiyet görülebilir ve genellikle kendiliğinden azalır. Isırırken dolgunun yüksek hissedilmesi, kendiliğinden başlayan veya giderek artan ağrı ise değerlendirme gerektirir; yüksek bir temas basit bir düzeltmeyle giderilebilir.
Ne zaman dolgu yerine başka bir restorasyon gerekir?
Madde kaybı dişin tüberküllerine ulaştığında ya da dişin büyük bölümünü kapsadığında doğrudan dolgu kuvvetlere karşı yeterli olmayabilir. Bu durumda laboratuvarda hazırlanan inley veya onley ya da kaplama gibi seçenekler değerlendirilir. Karar sürecine dair ayrıntılar dolgu mu, kaplama mı yazısında anlatılmaktadır.
Dolgunun korunmasını destekleyen alışkanlıklar
- Florürlü diş macunuyla günde iki kez fırçalama ve diş arası temizliği
- Şekerli ve asitli gıdaların tüketim sıklığının sınırlandırılması
- Diş sıkma varsa hekim değerlendirmesiyle gece plağı kullanımı
- Hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrol
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Dişiniz için uygun restorasyon türü klinik muayene ve gerekli görülen radyolojik değerlendirme sonrasında belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kompozit dolgu kaç seansta yapılır?
Çoğu kompozit dolgu tek seansta tamamlanır. Seans süresi; dolgunun büyüklüğüne, dişin konumuna ve çürüğün derinliğine göre değişir. Çürük sinire yakınsa ya da madde kaybı çok genişse farklı bir yaklaşım veya ek değerlendirme gerekebilir.
Dolgu sonrası ne zaman yemek yenebilir?
Kompozit dolgu ışıkla sertleştirildiği için yemek yemek için dolgunun sertleşmesini beklemek gerekmez. Ancak anestezi uygulandıysa, uyuşukluk geçene kadar yemek yenmemesi önerilir; uyuşuk dudak veya yanağın farkında olmadan ısırılması sık görülür.
Beyaz dolgu renk değiştirir mi?
Kompozit malzeme zamanla çay, kahve, sigara gibi renklendiricilerden etkilenebilir; yüzeyde renklenme ve kenarlarda koyulaşma görülebilir. Yüzeysel renklenmeler çoğu zaman kontrol seanslarında yapılan parlatmayla azaltılabilir. Kenarda belirgin koyulaşma ise sızıntı açısından değerlendirilir.
Eski amalgam dolgular beyaz dolguyla değiştirilmeli mi?
Sızdırmayan, kenar uyumu bozulmamış ve altında çürük bulunmayan bir amalgam dolgunun yalnızca eski olduğu için değiştirilmesi önerilmez; her değişim bir miktar sağlam doku kaybı demektir. Kenarında sızıntı, kırık veya altında çürük bulunan dolgularda ise yenileme değerlendirilir.