Diş Eti Çekilmesi ve Diş Boynundaki Aşınmalar
Diş eti çekildikçe kök yüzeyi açığa çıkar ve diş boynunda çentik biçimli aşınmalar gelişebilir. Nedenleri, hassasiyetle ilişkisi ve tedavi yaklaşımı.
Diş Eti Çekildiğinde Ne Olur?
Diş eti, dişi bir yaka gibi sarar ve altındaki kök yüzeyini ağız ortamından korur. Bu doku geri çekildiğinde mine ile kaplı olmayan kök yüzeyi açığa çıkar. Kök yüzeyi minenin sertliğine sahip değildir; dış etkenlere karşı çok daha savunmasızdır. Zamanla bu bölgede çentik biçiminde madde kaybı gelişebilir.
Çekilme neden olur?
- Diş eti hastalığı: Diş taşı ve bakteri plağının yol açtığı iltihap, destek dokularını etkiler ve diş eti kenarı geri çekilir.
- Yanlış fırçalama: Sert kıllı fırçayla, yatay ve bastırarak yapılan fırçalama en sık nedenlerden biridir. İlginç olan şudur: bu tür çekilmeler çoğu zaman dişlerini çok fırçalayan kişilerde görülür.
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Dişe binen kuvvet diş boynunda yoğunlaşır ve bu bölgedeki yapıyı yorabilir.
- Anatomik etkenler: İnce diş eti yapısı, dişin çene kemiği içindeki konumu ve dudak-yanak bağlantılarının yeri çekilmeye yatkınlık oluşturabilir.
Neden hassasiyet yapar?
Kök yüzeyindeki dentin dokusunda, diş sinirine uzanan mikroskobik kanalcıklar bulunur. Bu kanalcıklar dış ortama açıldığında soğuk içecek, tatlı ve hatta fırçalama kısa süreli keskin bir his oluşturabilir. Aşınma ilerledikçe hassasiyet genellikle belirginleşir.
Çekilen diş eti kendiliğinden geri gelir mi?
Hayır. Çekilme sonucu kaybedilen diş eti dokusu kendiliğinden yerine gelmez. Bu nedenle asıl hedef, mevcut durumu korumak ve ilerlemesini durdurmaktır. İleri düzeydeki bazı olgularda cerrahi örtme yöntemleri değerlendirilebilir; uygunluk kişiye göre belirlenir.
Diş boynundaki aşınma nasıl ele alınır?
Madde kaybı belirginleştiğinde bölge, diş rengine uyumlu kompozit reçine ile restore edilir. Diş eti sınırına çok yakın çalışıldığı için bölgenin nemden yalıtılması ve kenar uyumunun düzgün olması önemlidir; taşkın kalan bir kenar diş eti iltihabına zemin hazırlar. Restorasyon hem hassasiyeti azaltır hem de aşınmanın derinleşmesini engeller.
Kole bölgesindeki aşınmaların değerlendirilmesi ve restorasyonu hakkında ayrıntılı bilgiyi diş boynu aşınmaları sayfamızda bulabilirsiniz.
Tekrarını önlemek için
Restorasyon madde kaybını kapatır ama nedeni ortadan kaldırmaz. Yumuşak kıllı fırçaya geçmek, dairesel ve nazik teknik uygulamak, asitli gıdalardan hemen sonra fırçalamak yerine ağzı suyla çalkalayıp beklemek ve varsa diş sıkma alışkanlığını değerlendirmek tekrarı azaltır.
Hangi Durumlarda Diş Hekimine Başvurulmalı?
- Dişlerin daha uzun görünmeye başlaması veya çekilmenin kısa sürede belirginleşmesi
- Fırçalarken ya da kendiliğinden diş eti kanaması
- Dişlerde sallanma veya diş aralarında yeni boşluklar oluşması
- Diş boynunda tırnakla hissedilen çentik ya da renk değişimi
- Haftalarca süren soğuk hassasiyeti veya kendiliğinden başlayan ağrı
Çekilmenin altında diş eti hastalığı varsa, bu hastalık tedavi edilmeden yapılan restorasyonlar kalıcı bir çözüm sağlamaz; bu nedenle önce nedenin belirlenmesi gerekir. Diş eti hastalığının tedavisi diş eti tedavisi, hassasiyet ise diş hassasiyeti tedavisi sayfasında anlatılmaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Çekilmenin nedeni ve size uygun yaklaşım klinik muayene ile belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Diş eti çekilmesi olan dişte diş ipi kullanılır mı?
Evet, kullanılmalıdır. Çekilme olan bölgede diş ipi kullanmanın çekilmeyi artıracağı yaygın bir endişedir, ancak plak birikiminin sürmesi çekilmenin asıl ilerleticisidir. Önemli olan tekniktir: ip diş etine doğru bastırılarak değil, dişin yüzeyine sarılarak nazikçe aşağı yukarı hareket ettirilir. Aralar genişlemişse ara yüz fırçası daha etkili olabilir; uygun boy hekiminizce belirlenir.
Hangi diş fırçası ve macun uygundur?
Yumuşak kıllı bir fırça tercih edilir; orta ve sert kıllı fırçalar açıkta kalan kök yüzeyini daha hızlı aşındırır. Hareket yatay ileri geri değil, diş etinden dişe doğru veya dairesel olmalıdır. Macunda aşındırıcılık düzeyi düşük olanlar uygundur; beyazlatıcı olarak tanıtılan yüksek aşındırıcılı macunlar bu bölgede madde kaybını artırabilir. Hassasiyet varsa potasyum nitrat veya stanöz florür içerenler değerlendirilebilir.
Diş eti çekilmesi kalıtsal mıdır?
Doğrudan kalıtsal bir hastalık değildir, ancak yatkınlık yaratan bazı yapısal özellikler ailesel olabilir: ince diş eti biyotipi, dişin çene kemiği içindeki konumu ve kemik tabakasının inceliği gibi. Bu özellikler tek başına çekilme oluşturmaz; fırçalama alışkanlığı, plak kontrolü ve diş sıkma gibi edinilmiş etkenlerle birleştiğinde süreç başlar.
Çekilme ve aşınma birlikteyse hangisi önce ele alınır?
Önce aşınmayı ve çekilmeyi sürdüren etken ortadan kaldırılır: fırçalama tekniği düzeltilir, diş taşı temizlenir, diş sıkma varsa değerlendirilir. Bu yapılmadan konulan restorasyon aynı kuvvetlere maruz kalmaya devam eder ve tekrar ayrılabilir. Neden denetim altına alındıktan sonra açıkta kalan yüzeyin restorasyonu ve gerektiğinde diş eti örtme işlemleri planlanır.